Quản trị kinh doanh số – Trào lưu mới hay năng lực tất yếu của thị trường?

Trong nhiều năm, chuyển đổi số thường được hiểu là câu chuyện của công nghệ: triển khai phần mềm, xây dựng website hay đưa dữ liệu lên môi trường trực tuyến. Tuy nhiên, những thay đổi mạnh mẽ trong thực tiễn kinh doanh gần đây cho thấy một điều rõ ràng hơn: kinh doanh số không chỉ là công cụ hỗ trợ, mà đang trở thành cách doanh nghiệp vận hành và cạnh tranh trên thị trường.

Ngày nay, khách hàng tìm kiếm thông tin, mua sắm, thanh toán và tương tác với doanh nghiệp chủ yếu qua các nền tảng số. Điều đó buộc doanh nghiệp phải thay đổi cách tiếp cận thị trường, cách tổ chức hoạt động và cả cách ra quyết định. Trong bối cảnh đó, câu chuyện không còn dừng lại ở “áp dụng công nghệ”, mà là quản trị kinh doanh trong môi trường số.

1. Kinh doanh số đã trở thành không gian kinh doanh thực

Theo các báo cáo khu vực, kinh tế số Đông Nam Á được dự báo đạt quy mô trên 300 tỷ USD giá trị giao dịch vào năm 2026. Tại Việt Nam, quy mô kinh tế số năm 2025 ước đạt khoảng 39 tỷ USD, trong đó thương mại điện tử tiếp tục giữ vai trò động lực tăng trưởng quan trọng. Riêng năm 2024, quy mô thương mại điện tử đạt khoảng 32 tỷ USD, tăng 27% so với năm trước; doanh thu bán lẻ trực tuyến đạt 22,5 tỷ USD, tăng gần 30%.

Những con số này cho thấy kinh doanh số không còn là “thử nghiệm” hay xu hướng mang tính phong trào. Đây là không gian kinh doanh thật, nơi doanh nghiệp tạo ra doanh thu thật và cạnh tranh thật.

2. Khi kinh doanh thay đổi, cách quản trị cũng phải thay đổi

Trong môi trường số, doanh nghiệp không chỉ cần người biết kinh doanh theo cách truyền thống, cũng không chỉ cần người giỏi công nghệ. Thứ họ cần ngày càng rõ ràng hơn: những người hiểu kinh doanh trong bối cảnh số hóa.

Điều này thể hiện ở việc doanh nghiệp phải:

• Theo dõi hành vi khách hàng qua dữ liệu
• Đánh giá hiệu quả marketing, bán hàng theo thời gian thực
• Kết nối các kênh online và offline
• Ra quyết định nhanh hơn trong thị trường biến động

Thị trường lao động vì thế cũng thay đổi. Các vị trí liên quan đến phân tích kinh doanh, marketing số, thương mại điện tử, quản trị dữ liệu hay hệ thống khách hàng xuất hiện ngày càng nhiều. Việt Nam hiện được ước tính thiếu hụt hàng trăm nghìn lao động có kỹ năng số, trong khi nhu cầu nhân lực số có thể lên tới khoảng 3 triệu người vào năm 2030.

3. Quản trị kinh doanh số – một cách nhìn mới về kinh doanh

Quản trị kinh doanh số có thể hiểu một cách đơn giản là cách tổ chức và điều hành hoạt động kinh doanh trong môi trường mà dữ liệu và nền tảng số giữ vai trò trung tâm. Điểm mấu chốt của cách tiếp cận này không nằm ở việc học thêm thật nhiều công nghệ, mà ở việc tư duy lại cách kinh doanh vận hành.

Từ góc nhìn thực tiễn, quản trị kinh doanh số gắn liền với những câu hỏi rất cụ thể: Doanh nghiệp tiếp cận khách hàng như thế nào trên môi trường số? Dữ liệu bán hàng và dữ liệu khách hàng được sử dụng ra sao để cải thiện hiệu quả kinh doanh? Marketing, bán hàng và vận hành nội bộ được kết nối với nhau như thế nào thông qua các nền tảng số?

Trong bối cảnh doanh nghiệp Việt Nam, nơi phần lớn là doanh nghiệp vừa và nhỏ, quá trình chuyển đổi số thường diễn ra theo hướng từng bước, thực tế và gắn chặt với hiệu quả. Điều này làm nổi bật vai trò của những nhân sự có tư duy kinh doanh nhưng đủ khả năng làm việc với dữ liệu và công cụ số, đóng vai trò kết nối giữa chiến lược và thực thi.

4. Vì sao hướng tiếp cận này ngày càng được quan tâm?

Khi thị trường vận hành nhanh hơn, cạnh tranh gay gắt hơn và dữ liệu trở thành nguồn lực quan trọng, khả năng quản trị kinh doanh trong môi trường số không còn là lựa chọn, mà dần trở thành yêu cầu nền tảng.

Với người lao động trẻ, đặc biệt là sinh viên, việc hiểu cách doanh nghiệp vận hành trên nền tảng số giúp:

• Dễ thích nghi với môi trường làm việc hiện đại
• Rút ngắn khoảng cách giữa kiến thức và thực tế
• Mở rộng cơ hội nghề nghiệp trong nhiều lĩnh vực liên quan đến kinh doanh

Từ góc độ giáo dục đại học, đây cũng là lý do khiến Quản trị kinh doanh số được xem là một hướng tiếp cận quan trọng, cần được nghiên cứu và chuẩn bị một cách bài bản, gắn với thực tiễn doanh nghiệp và nhu cầu của thị trường lao động trong tương lai.

Kết luận

Quản trị kinh doanh số không phải là một trào lưu mang tính thời điểm. Đó là hệ quả tất yếu của sự thay đổi trong cách thị trường, doanh nghiệp và người tiêu dùng đang vận hành trong kỷ nguyên kinh tế số. Việc chủ động nghiên cứu, thảo luận và chuẩn bị cho hướng tiếp cận này là bước đi cần thiết để giáo dục đại học có thể đồng hành cùng doanh nghiệp và người học, hướng tới những năng lực phù hợp với tương lai.

Các nguồn số liệu:

1. Google, Temasek & Bain & Company (2025), e-Conomy SEA 2025 Report – Southeast Asia Digital Economy.
2. Hiệp hội Thương mại điện tử Việt Nam – VECOM (2025), Báo cáo Chỉ số Thương mại điện tử Việt Nam (EBI 2025).
3. Bộ Thông tin và Truyền thông (2024 – 2025), Các báo cáo, đánh giá về nhu cầu và phát triển nguồn nhân lực số Việt Nam đến năm 2030.
4. Diễn đàn Kinh tế Thế giới – WEF (2025), The Future of Jobs Report 2025.

Tác giả: Nguyễn Diệu Thương

Khoa Kinh doanh & Logistics, Trường Đại học Hòa Bình