Từ giảng đường đến thị trường: Hành trình đồng hành cùng startup của Trường Đại học Hòa Bình

Khởi nghiệp không còn là câu chuyện của riêng doanh nhân hay nhà đầu tư, mà đã trở thành một phần quan trọng trong chiến lược phát triển của nhiều trường đại học tại Việt Nam. Trong xu thế đó, Trường Đại học Hòa Bình đã thể hiện vai trò tiên phong khi triển khai nhiệm vụ khoa học và công nghệ “Nâng cao năng lực chuyên sâu cho doanh nghiệp khởi nghiệp đổi mới sáng tạo (startups), nhà sáng lập, đồng sáng lập của các doanh nghiệp khởi nghiệp đổi mới sáng tạo (startup founders, cofounders)” nhằm nâng cao năng lực chuyên sâu cho các doanh nghiệp khởi nghiệp đổi mới sáng tạo, nhà sáng lập và đồng sáng lập.

Đại học – trung tâm của hệ sinh thái khởi nghiệp đổi mới sáng tạo

Trong hệ sinh thái khởi nghiệp đổi mới sáng tạo, trường đại học ngày càng được xác định là một chủ thể trung tâm, giữ vai trò kết nối tri thức, nguồn nhân lực và các nguồn lực xã hội. Không chỉ thực hiện chức năng đào tạo, trường đại học còn là nơi hình thành ý tưởng khởi nghiệp, thúc đẩy nghiên cứu khoa học, chuyển giao công nghệ và nuôi dưỡng tinh thần đổi mới sáng tạo.

Trường đại học đóng vai trò quan trọng trong việc cung cấp nguồn nhân lực chất lượng cao cho hệ sinh thái khởi nghiệp, bao gồm sinh viên, giảng viên và các nhóm nghiên cứu có khả năng tham gia trực tiếp vào hoạt động khởi nghiệp. Bên cạnh đó, các kết quả nghiên cứu khoa học và sáng chế được hình thành trong trường đại học là nguồn đầu vào quan trọng cho các doanh nghiệp khởi nghiệp dựa trên tri thức và công nghệ.

Với uy tín học thuật và mạng lưới hợp tác rộng, trường đại học còn là cầu nối hiệu quả giữa startup với chuyên gia, doanh nghiệp, nhà đầu tư và cơ quan quản lý nhà nước. Thông qua các chương trình đào tạo, ươm tạo, mentoring và coaching, trường đại học góp phần nâng cao năng lực chuyên sâu cho startup và nhà sáng lập, từ đó thúc đẩy sự phát triển bền vững của hệ sinh thái khởi nghiệp đổi mới sáng tạo.

Nhiệm vụ do Trường Đại học Hòa Bình thực hiện đã cho thấy một hướng đi đúng đắn: đưa startup vào trung tâm của quá trình đào tạo và hỗ trợ.

Thiết kế chương trình dựa trên nhu cầu thực tế

Một trong những điểm khác biệt của chương trình là quá trình khảo sát, đánh giá và tuyển chọn startup dựa trên bộ tiêu chí khoa học (G-Score), giúp đảm bảo đối tượng tham gia thực sự có tiềm năng và nhu cầu đào tạo. Các lĩnh vực được lựa chọn như fintech, du lịch – khách sạn, y dược, logistics, thương mại điện tử… đều là những ngành có dư địa phát triển lớn và gắn liền với chuyển đổi số.

Học đi đôi với hành

Thay vì chỉ tập trung vào giảng dạy lý thuyết, chương trình đào tạo chú trọng các hoạt động thực hành, case study và tham quan doanh nghiệp. Startup không chỉ “nghe giảng” mà còn trực tiếp phân tích mô hình kinh doanh của chính mình, nhận phản hồi từ chuyên gia và điều chỉnh chiến lược. Trong chương trình đào tạo khóa cơ bản, các chuyên gia tập trung giới thiệu tổng quan về hệ sinh thái khởi nghiệp đổi mới sáng tạo Việt Nam; phân tích mô hình kinh doanh của doanh nghiệp; đào tạo kỹ năng quản trị tài chính, nhân sự, xây dựng văn hóa và vận hành doanh nghiệp, kỹ năng huy động vốn và làm việc với nhà đầu tư, kỹ năng ứng dụng công nghệ và chuyển đổi số trong các lĩnh vực liên quan nhằm tối ưu nguồn lực và nâng cao hiệu suất hoạt động cho doanh nghiệp khởi nghiệp, đặc biệt là các phần chia sẻ kinh nghiệm thực tế từ các chuyên gia, qua đó, tạo không gian kết nối và tìm kiếm cơ hội hợp tác liên ngành cho các startups, nhà sáng lập, đồng sáng lập của các doanh nghiệp KN ĐMST. Bên cạnh đó, các bài tập tình huống, case study được chuyên gia xây dựng và yêu cầu các startups, nhà sáng lập, đồng sáng lập của các doanh nghiệp KN ĐMST trao đổi, thực hành gắn với từng lĩnh vực hoạt động của doanh nghiệp (gồm: mỹ thuật công nghiệp, du lịch – khách sạn, fintech, sức khỏe, y dược, logistics, thương mại điện tử), vì vậy, giúp học viên liên hệ được với thực tiễn doanh nghiệp.

Một trong những điểm nổi bật của khóa chuyên sâu (thực tế)  là mô hình học tập tích hợp giữa lý thuyết chuyên sâu, phân tích tình huống thực tiễn liên quan trực tiếp đến doanh nghiệp, tư vấn – coaching 1:1 với chuyên gia tại doanh nghiệp. Điều này tạo ra “đường dẫn” ngắn nhất từ kiến thức đến thực hành, giúp doanh nghiệp áp dụng ngay vào hoạt động sản xuất – kinh doanh.

Kết nối – giá trị gia tăng quan trọng

Bên cạnh đào tạo, nhiệm vụ còn đóng vai trò cầu nối giữa startup với doanh nghiệp lớn, quỹ đầu tư và chuyên gia trong ngành. 06 doanh nghiệp có được cam kết đầu tư, bán cung cấp dịch vụ (tối thiểu tăng trưởng 20% doanh thu), 04 bản ghi nhớ thỏa thuận hợp tác (MOU) toàn diện giữa startups và doanh nghiệp, tập đoàn, nhà/quỹ đầu tư – những đơn vị giữ vai trò then chốt trong việc thúc đẩy hệ sinh thái khởi nghiệp đổi mới sáng tạo phát triển bền vững, trong đó, Trường ĐHHB giữ vai trò là đơn vị trung gian kết nối. Đây chính là giá trị gia tăng mà các chương trình hỗ trợ khởi nghiệp cần hướng tới.

Ngoài ra, 04 MOU chiến lược giữa Nhà trường và doanh nghiệp khẳng định uy tín và vị thế của Trường ĐHHB. Kết quả này tiếp tục khẳng định Trường ĐHHB luôn chú trọng hoạt động hợp tác giữa Nhà trường và Doanh nghiệp, hướng tới thực hiện chủ trương xây dựng Trường ĐHHB trở thành hình mẫu trường đại học ngoài công lập hợp tác chặt chẽ với doanh nghiệp, đào tạo theo đặt hàng của doanh nghiệp và nhu cầu xã hội, hướng tới xây dựng mô hình hợp tác chặt chẽ giữa 03 nhà: Nhà nước – Nhà trường – Doanh nghiệp.

Lan tỏa tác động lâu dài

Không dừng lại ở kết quả ngắn hạn, chương trình đã góp phần xây dựng năng lực nội sinh cho cả startup và nhà trường. Đội ngũ giảng viên được nâng cao năng lực đào tạo khởi nghiệp, sinh viên có thêm cơ hội tiếp cận môi trường khởi nghiệp thực tế, còn doanh nghiệp thì có thêm nền tảng để phát triển bền vững.

Mô hình cần được nhân rộng

Thành công của nhiệm vụ cho thấy, khi trường đại học chủ động đóng vai trò trung tâm kết nối, đào tạo và đồng hành, hệ sinh thái khởi nghiệp sẽ được củng cố một cách toàn diện. Đây là mô hình cần được nhân rộng trong bối cảnh Việt Nam đang hướng tới xây dựng nền kinh tế dựa trên đổi mới sáng tạo và tri thức.

Phan Bá Hải Triều