Khi nhà trường là mắt xích thúc đẩy khởi nghiệp đổi mới sáng tạo

Những năm qua, tại Việt Nam đã hình thành nền móng cho hệ sinh thái khởi nghiệp đổi mới sáng tạo (ĐMST), tạo ra một thế hệ doanh nghiệp mới, kinh doanh dựa trên tài sản trí tuệ và đủ năng lực tiếp cận thị trường toàn cầu. Trong hệ sinh thái ấy, Trường Đại học Hòa Bình đã nỗ lực trở thành một mắt xích quan trọng, khi chủ trì thực hiện nhiệm vụ khoa học “Nâng cao năng lực chuyên sâu cho doanh nghiệp khởi nghiệp ĐMST (startups), nhà sáng lập, đồng sáng lập của các doanh nghiệp khởi nghiệp ĐMST (startup founders, cofounders)” thuộc Đề án 844 cấp Nhà nước “Hỗ trợ hệ sinh thái khởi nghiệp ĐMST quốc gia đến năm 2025”. Đây là trường duy nhất phía bắc trong khối đại học tư thục, nhận nhiệm vụ nghiên cứu khoa học của Nhà nước, đòi hỏi tư duy mới của lãnh đạo và phải cập nhật tri thức mới về lĩnh vực này. Mục tiêu của nhiệm vụ là trang bị các phương pháp và kỹ năng tiên tiến, cập nhật để phát triển năng lực chuyên sâu cho một nhóm doanh nghiệp khởi nghiệp ĐMST, nhà sáng lập, đồng sáng lập của các doanh nghiệp này; đặc biệt, hình thành, phát triển đội ngũ tiên phong, dẫn dắt trong hoạt động khởi nghiệp ĐMST, kết nối với khu vực, quốc tế.

Sau gần 8 tháng, với đội ngũ giảng viên có chuyên môn sâu và các chuyên gia dày dạn kinh nghiệm, Nhà trường đã tổ chức 02 khóa đào tạo, 01 hội nghị kết nối các startups với doanh nghiệp và xây dựng mạng lưới hỗ trợ giữa học viên, chuyên gia, cố vấn và các doanh nghiệp.

Hơn 60 học viên tuyển chọn từ 33 doanh nghiệp khởi nghiệp ĐMST được đào tạo nâng cao năng lực cơ bản với 6 chuyên đề, tập trung vào những kiến thức nền tảng, kỹ năng thiết yếu và công cụ thực tiễn giúp các startups, startup founders, cofounders phát triển doanh nghiệp một cách bài bản và bền vững – từ quản trị chiến lược, huy động vốn, phát triển sản phẩm, xây dựng đội ngũ, văn hóa doanh nghiệp, đến việc phát triển thị trường và tiếp cận nhà đầu tư.

10 nhóm doanh nghiệp tiêu biểu được lựa chọn đào tạo tiếp khóa nâng cao năng lực chuyên sâu (thực tế) với 8 chuyên đề nâng cao. Các học viên được đào tạo, huấn luyện chuyên sâu về khởi nghiệp tinh gọn, phương pháp quản trị và gọi vốn hiệu quả, kỹ năng truyền thông – thương hiệu – xây dựng hình ảnh doanh nghiệp, cập nhật xu hướng công nghệ và mô hình kinh doanh mới, cùng với việc thực hành tình huống giải quyết khủng hoảng và quản trị rủi ro. Học viên được tiếp cận các case study thực tế để áp dụng ngay vào hoạt động doanh nghiệp, học hỏi mô hình vận hành và chiến lược thành công từ các doanh nghiệp đi trước. Đặc biệt, có các hoạt động tư vấn, coaching 1:1 cho doanh nghiệp với sự tham gia của 10 chuyên gia trong nước về các lĩnh vực: tài chính, nhân sự, mô hình kinh doanh, xây dựng văn hóa doanh nghiệp… Chương trình còn mở ra cơ hội kết nối với nhà đầu tư, vườn ươm, quỹ hỗ trợ khởi nghiệp và các đơn vị truyền thông, giúp các doanh nghiệp trẻ lan tỏa giá trị sáng tạo đến cộng đồng. Đây là điểm nhấn quan trọng, giúp doanh nghiệp hoàn thiện kế hoạch kinh doanh và mô hình tài chính, hướng tới việc gọi vốn, mở rộng quy mô, hoặc hợp tác chiến lược.  Hoạt động này không chỉ khẳng định năng lực và tiềm năng phát triển của các startups Việt Nam mà còn thể hiện vai trò và cam kết của Trường Đại học trong việc đồng hành, góp phần hình thành thế hệ doanh nhân trẻ có tri thức, bản lĩnh và tư duy toàn cầu, sáng tạo, đổi mới, dám bứt phá; thúc đẩy giáo dục gắn liền với đổi mới sáng tạo, phát triển kinh tế tri thức. Doanh nhân Ngô Quý Bằng – sáng lập Công ty cổ phần Việt Nam Shinkyosei – startup về lĩnh vực thương mại điện tử – cho biết: “Điều tôi ấn tượng là các chuyên gia không chỉ giảng dạy mà còn trực tiếp cố vấn, giúp chúng tôi tháo gỡ những vướng mắc cụ thể trong quá trình điều hành doanh nghiệp và phát triển sản phẩm, chương trình mang lại trải nghiệm rất khác biệt”.

Bộ tiêu chí tuyển chọn startup, nhà sáng lập, đồng sáng lập trong 7 lĩnh vực (mỹ thuật công nghiệp, du lịch – khách sạn, fintech, sức khỏe, y dược, logistics, thương mại điện tử) được xây dựng khoa học, tập trung mạnh vào đánh giá những ý tưởng khởi nghiệp giải quyết bài toán thực tế, có giải pháp cho thị trường cụ thể… Coi trọng đào tạo tư duy, cách thức tận dụng nguồn lực, đúng trọng tâm, đúng văn hóa khởi nghiệp, coi đó là chìa khóa để “ươm tạo” thành công. Khung chương trình và nội dung đào tạo, các bài tập tình huống, câu chuyện khởi nghiệp ĐMST đều gắn với nhu cầu của doanh nghiệp. Sự kết hợp giữa nhà trường – doanh nghiệp – người học và sự cố vấn của các chuyên gia là yếu tố quyết định thành công, thông qua việc lựa chọn các chuyên gia trong và ngoài trường có thế mạnh về thị trường cho các nhiệm vụ đào tạo chuyên sâu. Tập trung đào tạo các doanh nghiệp đang ở vòng gọi vốn, tư vấn về R&D. Các khóa học được tổ chức theo xu hướng “Learning by Doing” (học thông qua làm), thiết kế phù hợp với nhiều nhóm ngành nghề, giúp các startups tạo ra sản phẩm cụ thể gồm sản phẩm – đội nhóm – thị trường… chú trọng trước hết vào con người, khả năng lãnh đạo xu hướng của nhà sáng lập. Các giảng viên đánh giá chi tiết các case-study trong và ngoài nước, bóc tách các thông tin từ các buổi phỏng vấn chuyên sâu của các doanh nghiệp để nắm rõ bài toán của từng đơn vị; Hiểu được cách một doanh nghiệp thay đổi tư duy, vượt qua trở ngại và duy trì đội nhóm, phát triển bền vững.

Các học viên cho rằng, tinh thần văn hóa khởi nghiệp đã lan tỏa thực sự. Không chỉ là nơi học tập, đây còn là nơi chia sẻ, kết nối và cùng nhau kiến tạo những giá trị mới cho hệ sinh thái khởi nghiệp Việt Nam – không chỉ trong phạm vi trường đại học, mà còn mở rộng ra cộng đồng, doanh nghiệp và xã hội. Nội dung đào tạo chuyên sâu tập trung vào các chủ đề thiết yếu giúp doanh nghiệp bứt phá. Các kỹ năng storytelling, xây dựng pitch desk, kỹ năng giao tiếp phi ngôn ngữ, trực quan hóa dữ liệu là không thể thiếu với doanh nghiệp trong hành trình gọi vốn…

Nâng cao hiệu quả hai khóa đào tạo, Nhà trường đã tổ chức Hội nghị kết nối startup với các tập đoàn/doanh nghiệp và xây dựng mạng lưới hỗ trợ giữa học viên, chuyên gia, cố vấn và doanh nghiệp. Các doanh nghiệp khởi nghiệp đã có cơ hội tiếp cận nguồn vốn, tìm kiếm đối tác chiến lược, mở rộng thị trường và tham gia vào chuỗi giá trị cùng các tập đoàn, doanh nghiệp lớn. Đây cũng là cơ hội để Trường Đại học Hòa Bình tiếp tục phát huy vai trò đơn vị đồng hành, hỗ trợ phát triển hệ sinh thái khởi nghiệp ĐMST quốc gia. Việc các doanh nghiệp đầu tư, liên kết với startup đang là xu hướng cần được thúc đẩy để doanh nghiệp tận dụng được nguồn lực bên ngoài. Cần có sự hỗ trợ cần thiết để các startups tăng tốc phát triển, trong đó có nhà trường.  TS. Đàm Quang Thắng – Chủ tịch Hội đồng cố vấn khởi nghiệp, ĐMST Quốc gia nhấn mạnh, không thể phát triển nếu chỉ dựa vào một nhóm chủ thể (startups) như cách tiếp cận trước đây. “Tiếp cận toàn diện” như hiện nay đòi hỏi hệ sinh thái phải được vận hành bởi tất cả các trụ cột: Nhà nước – doanh nghiệp – nhà đầu tư – tổ chức trung gian – viện/trường – cộng đồng… Trong đó Đại học Hòa Bình đã khẳng định vai trò là mắt xích quan trọng trong đào tạo và kết nối”.

Theo TS Phạm Hồng Quất, Cục trưởng Cục Khởi nghiệp và Doanh nghiệp công nghệ, kết nối chiều sâu để tạo ra thị trường thực chất, giá trị tăng trưởng thực chất. Cần học tập các nước khởi nghiệp thành công, tập trung hỗ trợ cho top người đi đầu, để sau đó họ quay lại hỗ trợ cho người đi sau. Ông cho rằng, những doanh nhân tham gia 2 khóa đào tạo, những người tham gia ký kết, truyền cảm hứng tại Trường Đại học Hòa Bình, là những người trong nhóm người tiên phong. Hội nghị kết nối startup với tập đoàn/doanh nghiệp và Xây dựng mạng lưới hỗ trợ giữa Doanh nghiệp – Nhà trường – Startup…., của Nhà trường, đang mở ra hướng đi mới, hệ sinh thái mới, cầu nối hiệu quả cho các doanh nghiệp trẻ trong khởi nghiệp, ĐMST.

Trần Bá Dung